Nowość: Święta low FODMAP — 51 przepisów na Wigilię bez cebuli i czosnku
Wróć do bloga
Pierogi bez cebuli i czosnku — czym zastąpić cebulę w farszu
świętapierogilow FODMAPzamienniki

Pierogi bez cebuli i czosnku — czym zastąpić cebulę w farszu

Pierogi bez cebuli i czosnku na diecie low FODMAP: czym zastąpić cebulę w farszu, jak zrobić ruskie bez laktozy i pierogi z kapustą bez pieczarek.

Sebastian Kotarski10 listopada 20266 min czytania

Pierogi bez cebuli? Dla wielu osób to brzmi jak pierogi bez sensu. Zasmażana cebulka w ruskich, cebula w farszu z kapustą i grzybami, cebulka na wierzchu — w polskiej kuchni pierogi i cebula idą w parze.

Na diecie low FODMAP cebula i czosnek to jednak główne źródła fruktanów i trzeba je odstawić. Dobra wiadomość: istnieją zamienniki, które dają cebulowy aromat bez fruktanów. W tym artykule pokazujemy, czym zastąpić cebulę w farszu, dlaczego niektóre triki działają, a inne nie, i jak przygotować pierogi ruskie oraz z kapustą w wersji low FODMAP.

Dlaczego cebula i czosnek szkodzą przy IBS?

Cebula i czosnek zawierają dużo fruktanów — krótkołańcuchowych węglowodanów, których jelito cienkie nie trawi. Trafiają do jelita grubego, gdzie fermentują i u osób z IBS wywołują wzdęcia, bóle brzucha i zaburzenia rytmu wypróżnień. Nawet niewielka ilość cebuli w farszu może wystarczyć, żeby wywołać objawy.

Najważniejsza zasada: fruktany lubią wodę, nie tłuszcz

To klucz do zrozumienia wszystkich zamienników.

Fruktany rozpuszczają się w wodzie, ale nie w tłuszczu.

Co z tego wynika w praktyce:

  • Oliwa czosnkowa jest bezpieczna. Jeśli podsmażysz czosnek na oliwie i wyjmiesz go, smak przejdzie do tłuszczu, a fruktany zostaną w wyrzuconym ząbku. Możesz też kupić gotową oliwę aromatyzowaną czosnkiem — sprawdź tylko, czy nie ma w niej kawałków czosnku.
  • „Cebula do wyjęcia" w wodzie nie działa. Jeśli ugotujesz farsz, wywar albo kapustę z cebulą i wyjmiesz ją przed podaniem, fruktany i tak zostaną w płynie. W potrawach na bazie wody cebula i czosnek po prostu nie mogą brać udziału.

Dlatego przy pierogach zamienniki dodajemy do tłuszczu, na którym smażymy farsz.

Czym zastąpić cebulę w farszu do pierogów?

Zielona część pora

Najlepszy zamiennik do pierogów. Zielone liście pora mają mało fruktanów, a po podsmażeniu na maśle lub oliwie dają łagodny, cebulowy smak — bardzo zbliżony do zeszklonej cebulki. Uwaga: używasz tylko zielonej części, biała część pora jest bogata we fruktany.

Zielona część dymki

Działa podobnie jak por, ale ma świeższy, ostrzejszy smak. Dobra do farszu ruskiego i jako posypka na gotowe pierogi. Tak jak przy porze — tylko zielone łodygi, biała cebulka odpada.

Szczypiorek

Świeży szczypiorek dodany do farszu na końcu daje wyraźną cebulową nutę. Świetny do ruskich i do śmietany bez laktozy podawanej do pierogów.

Oliwa czosnkowa

Zamiast czosnku. Wystarczy łyżka do podsmażenia pora — farsz od razu nabiera głębi. Smak czosnku przechodzi do oleju, fruktany nie.

Asafetyda

Przyprawa znana z kuchni indyjskiej (hing). Szczypta podsmażona na tłuszczu daje głęboki, cebulowo-czosnkowy aromat. Przy pierogach używaj jej oszczędnie — łatwo przesadzić.

EBOOK ŚWIĄTECZNY

Święta low FODMAP — 51 przepisów na Wigilię i Boże Narodzenie

Plus harmonogram przygotowań, gotowe menu na Wigilię i oba dni świąt oraz lista zakupów. PDF od razu po zakupie.

Pierogi ruskie bez cebuli

W klasycznych ruskich są trzy problemy:

  1. Ciasto z mąki pszennej — pszenica zawiera fruktany.
  2. Twaróg — zawiera laktozę.
  3. Zasmażana cebula — w farszu i na wierzchu.

Wersja low FODMAP to:

  • ciasto bezglutenowe na mieszance mąk (ryżowa, kukurydziana, skrobia ziemniaczana, tapioka) — sprawdź skład, unikaj mieszanek z mąką z ciecierzycy, sojową lub z inuliną,
  • twaróg bez laktozy — dostępny w większości supermarketów,
  • zielona część pora i oliwa czosnkowa zamiast zasmażanej cebuli, plus szczypiorek do farszu.

Porcja to ok. 5 pierogów. Masło do polania ma tylko śladowe ilości laktozy, więc możesz go używać. Pełny przepis na farsz i bezglutenowe ciasto z dokładnymi gramaturami jest w ebooku „Święta low FODMAP” — tutaj skupiamy się na zasadach, które przydadzą Ci się przy każdych pierogach.

Pierogi z kapustą i grzybami bez cebuli

Tu do cebuli dochodzą dwa kolejne problemy: pieczarki i kapusta.

Boczniaki zamiast pieczarek i borowików

Świeże pieczarki są bogate w mannitol (poliol). Suszone borowiki nie mają potwierdzonych danych FODMAP, więc w fazie eliminacji lepiej je pominąć. Najlepszy zamiennik to boczniaki — są low FODMAP do ok. 75 g na porcję, a mają smak i strukturę grzybów.

Kontrola kapusty

Kapusta kiszona to dla wielu osób z IBS składnik wymagający ostrożności. Sprawdzony sposób: połącz kapustę kiszoną z białą. Dzięki temu w porcji ok. 5 pierogów jest ok. 33 g kapusty kiszonej, 33 g białej kapusty i 40 g boczniaków. W fazie eliminacji nie przekraczaj tej porcji.

Uwaga na kumulację w Wigilię

Kapusta pojawia się na wigilijnym stole w kilku potrawach naraz: w pierogach, krokietach, łazankach, kapuście z grzybami i surówce. Każda z nich jest bezpieczna osobno, ale razem łatwo przekroczyć porcję. Wybierz dwie potrawy z kapustą, a resztę talerza wypełnij rybą, ziemniakami i barszczem. Więcej o układaniu całej kolacji przeczytasz w artykule Wigilia na diecie low FODMAP — 12 potraw.

Ciasto bezglutenowe — o czym pamiętać

Bezglutenowe ciasto na pierogi zachowuje się inaczej niż pszenne. Kilka zasad, które warto znać, zanim zaczniesz lepić:

  • Do mieszanki dodaj gumę ksantanową — zastępuje gluten, który klei ciasto.
  • Ciasto nie lubi wielokrotnego zagniatania. Skrawki zbieraj i wałkuj tylko raz.
  • Trzymaj niewykorzystaną część pod ściereczką — szybko wysycha.
  • Farsz musi być suchy — mokra kapusta rozkleja ciasto. Najlepiej przygotować go dzień wcześniej.
  • Ugotowane pierogi od razu polej odrobiną tłuszczu, żeby się nie skleiły.

Pierogi na Wigilię? Zrób je wcześniej

Pierogi to idealne danie do przygotowania z wyprzedzeniem. Ulep je ok. 10 dni przed świętami, ugotuj, ostudź i zamroź rozłożone na tacy — dopiero zamrożone przełóż do woreczków. W Wigilię gotuj prosto z zamrażarki, bez rozmrażania, o 2–3 minuty dłużej niż świeże. Następnego dnia możesz je podsmażyć na maśle na złoto.

Przy okazji: tę samą sztuczkę z porem i oliwą czosnkową wykorzystasz w innych świątecznych potrawach — na przykład w rybie po grecku bez cebuli czy w barszczu czerwonym na zakwasie. Więcej bezpiecznych przypraw znajdziesz w artykule przyprawy i sosy low FODMAP.

Pełne przepisy na pierogi i ciasto

Dokładne przepisy z gramaturami — bezglutenowe ciasto na pierogi, pierogi ruskie bez cebuli, pierogi z kapustą i boczniakami, a do tego uszka z boczniakami i krokiety — znajdziesz w ebooku „Święta low FODMAP” (39 zł). To 51 przepisów na Wigilię, Boże Narodzenie i wypieki, z harmonogramem przygotowań i listą zakupów. Jeśli chcesz też przepisy na co dzień, wybierz pakiet „Wszystko” za 99 zł — z przewodnikiem po diecie i 160 przepisami.


Porcje low FODMAP podane w artykule są orientacyjne, na podstawie danych Monash University. Tolerancja jest indywidualna — dietę najlepiej prowadzić pod opieką dietetyka.

EBOOK ŚWIĄTECZNY

Święta low FODMAP — 51 przepisów na Wigilię i Boże Narodzenie

Plus harmonogram przygotowań, gotowe menu na Wigilię i oba dni świąt oraz lista zakupów. PDF od razu po zakupie.